Jump to content

ⴰⴹⵓⵍⴼ ⵀⵉⵟⵍⵕ

ⵙⴳ ⵡⵉⴽⵉⴱⵉⴷⵢⴰ
(ⵜⴻⵜⵜⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⴷ ⵙⴳ ⴰⴷⵓⵍⴼ ⵀⵉⵜⵍⵔ)
ⴰⴹⵓⵍⴼ ⵀⵉⵟⵍⵕ
ⵜⴰⵢⴽⵓⵏⵜ
ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵓⵎⵍⴰⵏ ⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏⵏ
ⵉⵙⵎ ⴰⵙⴰⵍⴰⵏAdolf Hitler ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⴽⵏⵉⵢⵜBöhmischer Gefreiter, Onkel Wolf, Wolf ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵙⵎ ⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏAdolf ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏAdolf Hitler ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵜⵍⴰⵍⵉⵜAdolf Hitler's birth house, Braunau am Inn ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵍⴰⵍⵉⵜ20 ⵉⴱⵔⵉⵔ 1889 ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜFührerbunker, Berlin ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⴰⴽⵓⴷ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜ30 ⵉⴱⵔⵉⵔ 1945 ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⵔⴰⴳ ⵏ ⵜⵎⵜⵜⴰⵏⵜshot to the head ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵖⵍⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⵣⴷⵓⵖⵜ
ⵜⴰⵖⵍⴰⵏⵜCisleithania, ⵓⵜⵔⵉⵛ, Deutsches Reich, Nazi Germany ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵎⵓⵔⵉCisleithania, ⵓⵜⵔⵉⵛ, Deutsches Reich, Nazi Germany ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵣⴷⵓⵖⵜBerghof, Führerbunker, Baracken Kasernement Oberwiesenfeld, Hitler's Munich apartment, Wolf's Lair, New Chancellery, Kransberg Castle ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⴳⴷ
ⴰⵙⴳⴷPositive Christianity, Catholicism ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵎⴰⴳⵔⴰⵡⵜ ⵜⴰⵙⴳⴷⴰⵏⵜPositive Christianity, Catholicism ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⵜ
ⵉⴳⵔ ⵏ ⵜⵡⵓⵔⵉNazism, propaganda in Nazi Germany, military dictatorship, ⵜⴰⵙⵔⵜⵉⵜ, ⴰⵙⵔⴷⴰⵙ, painting, Führerprinzip ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵣⵣⵓⵍⵜsoldier, painter, political writer, ⴰⵙⵔⵜⴰⵏ, military commander, ⴰⵎⴰⵔⴰ, Holocaust perpetrator, Member of the Government Council ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ ⵓⵏⵏⵓⵛⵛⴳ1914 ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵎⴰⴷⴷⴰⵙⵜAktion T4, The Holocaust, Beer Hall Putsch, Munich agreement ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵙⵔⵜⴰⵏGerman Workers' Party, Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵉⵡⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵙⵙⴰⵏⵏMein Kampf ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⴰⵡⵊⴰ
ⴰⵔⴳⴰⵣ/ⵜⴰⵎⵟⵟⵓⴹⵜEva Braun ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴱⴰⴱⴰⵙAlois Hitler ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵎⵎⵉⵙKlara Hitler ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏAlois Hitler ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵉⵎⴰⵍⴰⴳⵏJohanna Hiedler, Leo Rudolf Raubal, Bridget Dowling, William Patrick Hitler, Heinz Hitler, Franziska Braun, Ilse Braun, Gretl Braun, Therese Schmidt, Anton Schmidt, Elfriede Hochegger, Johann Schmidt junior, Johann Schmidt, Maria Koppensteiner, Johanna Pölzl SicSewen, Eduard Schmidt, Adolf Koppensteiner, Aloisia Veit, Maria Schicklgruber, Josef Veit, Viktoria Veit, Josefa Veit, Johann Schicklgruber, Theresia Pfeisinger, Johann Baptist Pölzl, Martin Hiedler, Anna Maria Göschl, Josepha Schicklgruber, Peter Raubal, Heiner Hochegger, Hedwig Mickley, Friedrich Otto Wilhelm Braun, Martin Heinrich Hammitzsch ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵓⵎⵍⴰⵏ ⵏ ⵜⴼⴳⴳⴰ
ⵜⵉⵖⵣⵉ174, 175 ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⵜⴰⵍ72 ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⴽⵍⵓ ⵏ ⵡⴰⵣⵣⴰⵔbrown hair ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⴰⵙⵍⵎⴷ
ⴰⵙⵍⵎⴷLambach Abbey, Bundesrealgymnasium Linz Fadingerstraße ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵜⴰⵢⵎⵎⴰⵜLambach Abbey, Bundesrealgymnasium Linz Fadingerstraße ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵓⵜⵍⴰⵜⵢ ⵜⴰⵢⵎⵎⴰⵜⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏAustrian German, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵓⵎⵍⴰⵏ ⵉⵏⴱⴽⴰⴹⵏ
ⴰⴷⵖⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵎⵎⴰⵥLandsberg Prison, Munich Prison ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵉⵔⵙⵓⵜⵉⵏ
ⵜⴰⵔⵙⵓⵜReich Chancellor, Reichsstatthalter, president of Germany, member of the Reichstag of the Weimar Republic, member of the Reichstag of Nazi Germany ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ
ⵜⵉⵙⵎⵖⵓⵔⵉⵏ
Iron Cross (1914), 2nd class, Wound Badge (1918) in Black, honorary citizen of Sankt Andreasberg, honorary citizen of Goslar, Collar of the Imperial Order of the Red Arrows, Golden Party Badge, Honour Cross of the World War 1914/1918, Blood Order, honorary citizen of Trier, Time Person of the Year, Military Merit Order (Bavaria), honorary citizen of Coburg, honorary citizen of Saarbrücken, honorary citizenship, Iron Cross, 1st class, Iron Cross, Imperial Order of the Yoke and Arrows, honorary citizen of Gdańsk, Golden Hitler Youth Badge with Oakleaves, Wound Badge of 20 July 1944 in Black, SS Zivilabzeichen, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizen of Aachen, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizen of Aschersleben, honorary citizen of Augsburg, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizen of Bad Honnef, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship, honorary citizenship ⵙⵏⴼⵍ ⴳ ⵡⵉⴽⵉⴷⴰⵜⴰ

ⴰⴹⵓⵍⴼ ⵀⵉⵟⵍⵕ (ⵙ ⵜⵍⵉⵎⴰⵏⵜ: Adolf Hitler[1]) ⵉⵍⵓⵍ ⴳ 20 ⵉⴱⵔⵉⵔ 1889 ⴳ ⴱⵔⴰⵡⵏⴰⵡ ⴰⵎ ⵉⵏ (ⵜⴰⵎⵏⴽⴰⴷⵜ ⵜⴰⵏⵎⵙⴰⵡⵉⵜ ⵜⴰⵀⵓⵏⴳⴰⵔⵉⵜ) ⴷ ⵉⵏⵖⴰ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⴳ 30 ⵉⴱⵔⵉⵔ 1945 ⴳ ⴱⵉⵔⵍⵉⵏ, ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵙⵉⵥⵕⵉ ⵙⴳ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓ [2], [3] ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵔⴳⴰⵣ ⵏ ⵓⵡⴰⵏⴽ ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ ⵉⵍⴰⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵉⵏⵎⵙⴰⵡⵉⵢⵏ. ⵉⴳⴰ ⴰⵎⵙⵙⵔⵙⵍ ⴷ ⵜⵡⵡⵓⴷⵎⴰ ⵜⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙⵜ ⵏ ⵜⵏⴰⵣⵉⵜ,[4] ⵢⵓⵡⴹ ⵖⵔ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⴳ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 1933 ⴷ ⵉⵙⵙⵔⵙⵍ ⵙ ⵓⴼⴰⴼⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⴷⵉⴽⵜⴰⵜⵓⵔⵉⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⵓⵜ ⵉⵍⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⴰⵎⴱⵉⵔⵢⴰⵍⵉ, ⴰⵏⵎⴳⴰⵍ ⵉ ⵜⴰⵜⵜⵓⵢⵜ, ⴰⵎⵙⵙⴰⵥⵓⵕ, ⴷ ⵡⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵏⵏⵉⵏ ⴰ ⴰⵎⴰⵔ ⵉ ⵉⵎⵣⵓⵏⴰⵔⵉⵙⵏ, ⴷ ⵉⵎⵣⵖⴰⵔⵏ, ⴰⵙⵖⵓⴷⴰⵏ, ⴷ ⵓⵎⵙⵙⴳⵙⴰⵔ, ⵉⵜⵜⵢⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ "ⵔⴰⵢⵅ ⵡⵉⵙ ⴽⵕⴰⴹ" (Troisième Reich)[5][6][7].

ⵀⵉⵟⵍⵕ ⴳ ⵜⵎⵥⵉ ⵏⵏⵙ.

ⵉⵣⴷⵖ ⴳ ⵜⵎⵥⵉ ⵏⵏⵙ ⴳ ⴼⵢⵉⵏⵏⴰ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⴳ ⵎⵢⵓⵏⵉⵅ, ⴷ ⵢⵓⵔⵎ ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎⵙⵙⵓⵏⵖ ⴰⵙⵉⵎⴰⵏ ⴷⴰⵜ ⵎⴰ ⵉⴹⵕ ⴳ ⵢⵉⵔⵎ ⵏ ⵜⴽⴰⴷⵉⵎⵉⵜ ⵏ ⵜⵥⵓⵕⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⴼⴰⵍⴽⴰⵢⵉⵏ. ⴷ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵢⵓⵔⵎ ⴰⴷ ⵉⵔⵡⵍ ⵉ ⵜⵎⵔⵉⵙⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵉⵏ, ⵉⴷⵔⴰ ⴳ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ ⴰⴳⵏⵙⵓ ⵏ ⵜⵔⵓⴱⴱⴰ ⵏ ⵜⴰⴳⴳⴰⵍⵉⵏ ⵜⵉⴱⴰⴼⴰⵔⵉⵢⵉⵏ. ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ, ⵢⵓⴹⴰ ⵖⵔ ⵎⵢⵓⵏⵉⵅ ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⴷⴷⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵉⵜⵜⵡⴰⵙⵙⵏⵏ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵉⵎⵉⴽⴽ ⵏ ⵓⴳⴰⵏⵉ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⴰⵏⵏ ⵉⵎⵎⵔⵡⵉⵏ, ⴷⴰⵜ ⵎⴰ ⵏⵏ ⵢⵓⴷⴼ ⵖⵔ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵢⵏ ⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵏ (DAP), ⵏⵏⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⵎⴰⵍⴰ ⴰⵎⵥⵥⵢⴰⵏ ⵏ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓ, ⴱⵓ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵓⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓⵜ ⴷ ⴼⵓⵍⴽⵉ, ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵙⵏⴼⵍ ⵖⵔ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵙⵔⵎⵓⵏ ⵏ ⵉⵎⵙⵡⵓⵔⵉⵢⵏ ⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵏ (NSDAP) ⴳ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⵏ 1920.

ⴷ ⵉⵙⴱⵣⵣⴻⵣ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏ ⵜⵙⵓⴳⴰⵔ ⵏⵏⵙ ⵏ ⵢⵉⵏⴰⵡ ⵖⴼ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴷⴳ 1921 ⴷ ⵢⵓⵔⵎ ⴷⴳ 1923 ⴰⴷ ⵉⵙⴽⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴽⵛⵜⵓ ⵓⵔ ⵉⵎⵓⵔⵙⵏ.[8] ⴷ ⵉⵙⵙⵎⵔⵙ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵇⵓⴹⴰⴹⵜ ⴳ ⵓⵖⵣⵓ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵢⴰⵔⴰ ⴰⴷⵍⵉⵙ ⵏ "ⵜⴰⵖⵏⵙⴰ ⵉⵏⵓ" (Mein Kampf) ⵏⵏⵉ ⴳ ⵉⵙⵙⵎⵏⵉⴷ ⵜⵉⵡⵏⴳⵉⵎⵉⵏ ⵏⵏⵙ ⵜⵉⵎⵙⵙⴰⵥⵓⵕⵉⵏ ⴷ ⵜⵎⵓⵔⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓⵜⵉⵏ.

ⴷ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⵣⵡⵉ ⵉⵍⴰⵏ ⴰⴹⵓ ⵏ ⵜⴽⵕⴹⵉ ⵜⴰⵙⵔⵜⴰⵏⵜ, ⵢⵓⵎⵥ ⵢⴰⵏ ⵡⴰⵏⵙⴰ ⵏⵏⵉ ⵡⴰⵍⴰ ⵉⵙⵓⴳⵔⵏ ⴷⴳ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵜⴰⵎⴰⵜⴰⵢⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⵙ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵏⴰⵣⵉ[9]. ⴷ ⴰⴽⴷ ⵓⵔⵣⴰⵢ ⵏ ⵜⴰⵙⵙⴰⵙⵜ ⵜⴰⵎⵇⵔⴰⵏⵜ, ⵉⵙⵙⵏⴽⴷ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ (ⴰⵎ ⵓⵎⵏⴽⴰⴷ) ⵉ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⵏⵙⵉⵅⴼⴰⵏⵏ ⵏ 1932 ⵎⴳⴰⵍ ⵏ ⵓⵏⵙⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵔⴰⵢⵅ ⴱⵓⵍ ⴼⵓⵏ ⵀⵉⵏⴷⵏⴱⵓⵔⴳ ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵓⵙⵜⴰⵢⵏ ⵜⵉⴽⴽⵍⵜ ⵏⵏⵉⴹⵏ. ⵎⵇⵇⴰⵔ ⴷ ⵓⵢⴰⵏⵏ, ⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏ ⵓⵙⵣⵔⴼ ⴳ ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1932,[10] ⵉⵙⵜⵉ ⵀⵉⵏⴷⵏⴱⵓⵔⴳ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⴰⵎ ⵓⵎⵛⴰⵡⴰⵕ (ⴽⴰⵏⵙⵍⵉⵔ) ⴷⴳ ⵢⵉⵏⵏⴰⵢⵔ 1933. ⴷ ⴷ ⵓⵍⴳⴳⵓⴷ, ⵜⵙⵙⵔⵙⵍ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ ⵏⵏⵙ ⵉⵣⵓⵣⵣⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵎⵎⴰⵥ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵉⵜⵜⵓⵥⵍⴰⵢⵏ ⵉ ⵓⵙⵎⵔⴳ ⵏ ⵉⵎⵓⵣⴰⵍ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵙⵔⵎⵓⵏⵏ, ⴷ ⵉⵏⵊⵎⴰⵡⵏ, ⴷ ⵉⵏⵎⴰⵍⵍⴰⵏⵏ.

ⵜⴰⵎⴳⵍⵙⴰⵎⵉⵜ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]

ⵖⴼ ⵎⴰⵢⴷ ⵉⵏⵏⴰ ⵀⵉⵟⵍⵕ, ⵓⴷⴰⵢⵏ ⴳⴰⵏ "ⵉⵙⵍⵍⵓⴼⵏ" ⵏⵖ "ⵉⴱⵅⵅⵓⵢⵏ ⵅⵛⵏⵏⵉⵏ" ⵏⵏⵉ ⵙ ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴰⴷ ⴷⵉⴳⵙⵏ ⴼⵓⴽⴽⵓⵏ ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ ⴷ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵙ ⵜⵉⵎⵎⴰⴷ. ⴷ ⵎⵏⵉⴷ ⵏ ⵓⵎⵍⵍⵓⴳⵓ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵢⴰⵡⵔⴳⴰⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵍⴰⵏ ⵜⴰⴳⵜⴰⵍⵖⵉⵡⵜ, ⴷ "ⴰⵎⵙⵙⵜⵛⵉ ⴰⵏⵎⴷⵓ ⵏ ⵇⴰⵃ ⵉⵖⵔⴼⴰⵏ" [11], ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵎⴷⵢⴰⵏ ⵜⵉⵡⵡⵓⴷⵎⴰ ⵏ ⵡⵓⵥⵓⴹ ⴰⵍⵎⵏⵏⵓⴼⵙⵍ ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴷⵉⴷⴷⵉ ⴰⵏⴳⴳⴰⵔⵓ ⵉ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ, ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴰⵏⵏⴰⵢ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵉⵖⴼ ⵏⵏⵙ - ⵎⴽⵏⵏⵉ ⵜ ⵜⵜⴰⵏⵏⴰⵢⵏ ⵉⵏⵎⵓⵔⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴰⵡⴷ ⵏⵉⵜⵏⵉ - ⴰⵎ ⵓⵎⵣⵡⵔ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵅⵛⵏⵏ ⵙ ⵜⴼⵓⵍⴰⵍ ⴷ ⵜⴼⴰⵍⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴷⵓⵙⵏ, ⴷ ⵓⵢⴰ ⵙ ⵜⵎⵙⴽⴰⵔⵜ ⴰⵔ ⵜⵉⴳⵉⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ [12].

ⴷⴰ ⵜⵣⵣⵉⴳⵉⵣ ⵜⴼⵍⵙⵜ ⴰⴷ ⴳ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ ⵏ ⵜⵄⵄⵓⵔⵎⴰ ⵏⵏⵙ ⵏⵏⵉ ⵉⵣⵣⵔⵉ ⴳ ⵜⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏ ⴼⵢⵉⵏⵏⴰ ⵏⵏⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⵜⵓⴳⵉ ⵜⴰⵙⴰⵎⵉⵜ ⵙ ⵡⴰⵟⵟⴰⵚ ⴳ ⵜⵎⵔⴰⵡⵜ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ ⵙⴳ ⵜⴰⵙⵓⵜ ⵜⵉⵙ ⵙⵉⵎⵔⴰⵡ, ⴷ ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵢⵓⵙⵙⴰⵏⵏ ⵙ ⵡⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴰⵙⵉⵃⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵏ ⵙ ⵜⵏⵙⵙⵉⵅⴼⵜ ⵏ ⴽⴰⵕⵍ ⵍⵡⵉⴳⵕ ⴷ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⴰⵎⵇⵔⴰⵏ (ⴰⴱⴰⵏⴷⵕⵎⴰⵏⵉ) ⵏⵏⵉ ⵉⵎⵓⵏⵏ ⴳ ⵏⵏⵎⵙⴰ ⵖⴼ ⵊⵓⵕⵊ ⵛⵓⵏⵉⵕⵕ [13]. ⴷ ⴰⵔ ⵉⴳⴳⴰⵔ ⵜⴰⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔⵜ ⵏ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ 9 ⵏⵓⵡⴰⵏⴱⵉⵔ 1918 ⵖⴼ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ [14], ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰ ⵖⴼ ⵓⵍⴰ ⵜⵉⵕⵥⵉ ⴷ ⵜⴳⵔⴰⵡⵍⴰ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ, ⵙ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ ⵖⴼ ⵎⴰⵢⴷ ⵉⵥⵕⵕⴰ ⴰⵎ ⵢⴰⵜ ⵜⴹⵓⵕⵉ ⵜⴰⴷⵍⵙⴰⵏⵜ ⴷ ⵜⴼⴳⴰⵏⵉⵜ ⴷ ⵜⵏⴰⵎⵓⵏⵜ ⵉ ⵎⴰⵢⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵎⴰⵏ ⵙ ⵜⵖⵔⵎⴰ ⵜⴰⵔⵢⴰⵏⵉⵜ.

ⴷ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⴰⴷ, ⵜⴼⴽⴰ ⵜⵓⴳⴷⵜ ⵏ ⵜⴷⵍⵉⵙⵉⵏ ⵜⵉⵎⵥⵥⵢⴰⵏⵉⵏ ⴷ ⵉⴹⵕⵉⵚⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴷⴷⵉⴷ ⴰⵎⵇⵔⴰⵏ ⵉ ⵜⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏⵏⵉ ⵉⵇⵇⴰⵔⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵓⴷⴰⵢⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⵎⵙⵜⴳⴳⴰⵔⵏ ⵖⴼ ⵜⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ 1917 ⴳ ⵔⵓⵙⵢⴰ ⴷ ⵉⵙⴳⴳⵯⴰⵙⵏ 1918-1919 ⴳ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ, ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⵜⴰⵍ ⵏ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⴰⴳⵯⵏⵙⴰⵏ ⴷ ⵜⵔⵡⴰⴽⵉⵏ ⵜⵉⴳⵔⴰⵡⵍⴰⵏⵉⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵔⴳⵏ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵎⴰⵏⵎⴽ ⵓⵔ ⵉⴳⵉⵏ ⵉ ⵎⴰ ⵎⵉ ⵜⴻⵜⵜⴰⵍⵙⴷ ⵙⴳ ⴷⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵓⵏⵉ ⵜⴰⵎⵔⵏⴰⵢⵜ ⵉⵙⵎⵓⵏⵏ ⴳⵔ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⵙⵔⵎⵓⵏⵏ ⵉⴷⵉⵎⵓⵇⵕⴰⵟⵉⵢⵏ ⴷ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓ: ⵉⴷⴰ ⴳ ⵉⵙⴷⴷⵉⴷ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵏ ⵜⴱⵕⵓⴱⴰⴳⴰⵏⴷⴰ ⴰⴷ ⵖⴼ ⵜⵉⵍⵉⵜ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ ⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴳⵔ ⵉⵙⵉⵔⴰⵜⵏ ⵉⴳⵔⴰⵡⵍⴰⵏⵏ; ⴷ ⴰⵔ ⵜⵜⵥⵥⵓⵏ ⵉⵖⵎⵉⵙⵏ ⴰⴷ, ⵏⵏⵉ ⵉⵙⴷⴷⵉⴷⵏ ⴰⵡⴷ ⵖⴼ ⵜⴽⵕⴹⵉ ⵏ ⵜⵎⵙⴽⴰⵔ ⵜⵉⴳⵔⴰⵡⵍⴰⵏⵉⵏ, ⵜⴰⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵉⵏⵊⵎⴰⵡⵏ ⵉⵎⴰ ⴰⵔ ⴷⵉⴳⵙⵏ ⵜⵜⴹⵚⵚⴰⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ, ⵏⵖ ⵉⵎⴰ ⵔⴰⵏ ⴰⴷ ⵙⵙⵔⵙⵍⵏ ⵜⴰⵖⵍⵍⴰⴱⵉⵜ ⵜⵓⴷⴰⵢⵜ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⵖⴼ ⵓⴱⵔⵙⵉⵡⴷ ⴳ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ [15]. ⴷ ⴷⴰ ⵜⴻⵜⵜⵓⵎⴰⵏ ⵜⵖⵍⵍⴰⴱⵉⵜ ⴰⴷ ⴳ ⵓⵙⵖⵍⵍⴰ ⵓⵔ ⵉⵍⵉⵏ ⵜⵜⵎⵉ ⵏ ⵜⴼⴳⴰⵏⵉⵜ ⵉ ⵜⵏⴰⴼⵓⵜ ⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ, ⵏⵏⵉ ⴷⴰⵔ ⵜⴳⴰ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⴼⴳⵓⵔⵜ: ⵎⵉⵏⵣⵉ, ⵍⵍⵉⴳ ⴳⴳⵓⵎⵎⵉⵏ ⴰⴷ ⵙⵡⵓⵔⵉⵏ, ⵓⵔ ⵏⵉⵜ ⵉⵍⵍⵉ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵖⴼ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴰⵎⵔ ⴰⴷ ⵉⵖⵍⵍⵉⵍ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵡⵉⵢⵢⴰⴹ [16].

ⴷ ⴳ ⵜⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵓⴽⵢⴰⴹ ⵏ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵜⵍⵍⴰ ⵜⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏⵏⵉ ⵉⵇⵇⴰⵔⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⴰⵥⵓⵕ ⴰⵢⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⴳⴰⵏ ⴽⵔⴰ, ⴷ ⵎⴰⵙ ⵓⵔ ⵜⵍⵍⵉ ⴰⵡⴷ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⵢⴰⴼⵜ ⴳ ⵜⵔⵎⵉⵜ ⵏ ⵢⵓⵎⵓⵖ ⴰⴽⴷ ⵜⵎⵓⵙⵜ ⵉⵖⴱⴰⵏ ⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⵏⵖ ⴰⵥⵓⵕ ⵏⵏⵉ ⵉⴹⴼⵕ ⵢⴰⵏ: ⵖⵓⵔ ⵀⵉⵟⵍⵉⵕ, ⴷⴰ ⵉⵥⵕⵕⴰ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴳ ⵜⵉⵎⵎⴰⴷ ⵏⵏⵙⵏ, ⵉⴷⴰ ⴳ ⵙⵜⴰⵢⵏ ⵉⴷⴰⵎⵎⵏ ⴰⵥⵓⵕ ⴷ ⵇⴰⵃ ⵜⵉⵎⵥⵍⴰⵢ ⴷ ⵉⴼⴼⵖⵏ ⵙⴳⵉⵙ [17].

ⴰⵙⵉⵍⵖ ⴷ ⵜⴼⵔⴽⵜ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]

ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵏⵎⵙⴰⵡⵉⵜ ⴷ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⴳ ⴼⵢⵉⵏⵏⴰ, ⵉⵜⵜⵓⵣⵔⵉⵔ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵡⴰⵍⴰ[18] ⵙ ⵜⵥⵕⵉⴳⵉⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵏⴼⴰⵍⴰⵍⴰⵏ ⵎⴰⵙ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰ ⴷⴰ ⵜⵏⵜ ⵉⵜⵜⴳⵥⵥⴰⵥ ⵙ ⵜⵖⵔⵉ [19]. ⴷ ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵉ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵏⵏⵉ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⵉⵔ ⵙ ⵜⵕⵥⵉ ⵏ 1918 [20], ⵙ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⴰⵎⴽⵜ ⵉⵜⵜⵣⵔⵉⵔⵏ ⵖⴼ ⵇⴰⵃ ⵉⵎⵓⵙⵙⵓⵜⵏ ⵉⵏⴰⵎⵓⵔⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⴰⵍ ⴰⴱⴰⴼⴰⵔⵉ ⵏ ⵜⴳⴷⵓⴷⴰⵏⵜ ⵏ ⵉⵙⵇⵇⵉⵎⵏ: ⴷ ⵎⵉⵏⵣⵉ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵎⴽⵜⴰ ⵉⵅⴰⵜⵔⵏ ⵙⴳ ⵉⴳⵎⴰⵎⵏ ⵏ ⵓⵙⵇⵇⵉⵎ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ ⴽⴽⴰⵏ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵍⴰⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵉⵡⴷⴰⵢⵏ, ⵜⵙⴷⴷⵉⴷ ⵜⵔⵎⵉⵜ ⵜⴰⴳⵔⴰⵡⵍⴰⵏⵜ ⴰⴷ ⵉ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵉⵙⵜⴰⵢⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⴷ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⵉⵎⵙⴰⴷⵏ ⵉ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ. ⵙ ⵜⵎⵔⵏⵉⵡⵜ ⵖⴼ ⵓⵢⴰ, ⵜⵙⵙⴱⵖⵙ ⵜ ⵖⴼ ⵓⵢⴰⵏⵏ ⵜⵖⵔⵉ ⵉⵜⵜⵢⵓⵍⴰⵙⵏ ⵉ ⵜⵥⵕⵉⴳⵉⵏ ⵏ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓ ⵏⵏⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴷⴰ ⵜⵜⵎⵓⵜⵜⵓⵢⵏⵜ ⴳⵔ ⵜⴰⴳⴳⴰⵍⵉⵏ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴳ ⵉⵙⵉⵔⴰⵜⵏ ⵏ ⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵏ ⴳ ⵎⵢⵓⵏⵉⵅ [21].

ⵀⵉⵟⵍⵕ (ⴷⴳ ⵜⵓⵥⵥⵓⵎⵜ ⵏⵏⵙ) ⴰⴽⴷ ⵉⵎⵙⴳⴳⴰⵔⵏ ⵏⵏⵙ ⴷⴳ 1900.

ⴳ ⵓⵎⵡⴰⵏ ⵏ 1919, ⴷ ⵉⴳⴰ ⵙⵓⵍ ⴰⴳⵎⴰⵎ ⴳ ⵜⵥⵍⴰⵢⵜ ⵏ ⵜⴱⵕⵓⴱⴰⴳⴰⵏⴷⴰ ⴳ ⵉⵙⵔⴷⴰⵙⵏ, ⵢⵓⴷⴼ ⵖⵔ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⵎⵥⵥⵢⴰⵏ ⵉⵙⵎ ⵏⵏⵙ (DAP), ⵏⵏⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⵓⵔ ⵉⵎⵣⴰⵔⴰⵢⵏ ⵖⴼ ⵉⴽⴰⴱⴰⵕⵏ ⵉⵙⵔⵜⴰⵏⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ ⵏ ⵓⴼⴰⵙⵉ ⴰⵎⵟⵟⴰⵕⴼⵓ ⵏⵏⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴳ ⴱⴰⴼⴰⵔⵢⴰ: ⴷ ⵍⵍⵉⴳ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⵉⴽⵙⵏⵏ ⵜⴰⵙⴰⵎⵉⵜ ⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⵓⵔⴰⵏ ⴰⵎⵇⵔⴰⵏ, ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⴰ ⵓⴽⴰⴱⴰⵕ ⴰⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵖⴰⵡⴰⵙ ⵉⴱⴷⴷⵏ ⵖⴼ ⵜⵓⵙⵙⵔⴰ ⵏ ⵉⴼⵔⴷⵉⵙⵏ ⵏ ⵜⵎⵢⴰⵇⵇⴰⵏⵜ ⵏ ⴼⵉⵕⵚⴰⵢ [22]; ⴷ ⴷⴷⴰⵡ ⵢⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⴳⵓⵜⴼⵕⵉⴷ ⴼⵉⴷⵔ ⵏⵏⵉ ⵜ ⵉⵙⵙⵏⵏ ⵖⴼ ⵜⴷⴰⵎⵙⴰ, ⵉⵜⵜⵢⵓⵙⵙⴰⵏ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵙ ⵢⴰⵏ ⵎⴰⵏⵎⴽ ⵉⴷⵓⵙⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵉ ⵜⵥⵕⴷⴳⴰⵔⵜ [23]; ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵎⵎⵔⴽⵙ ⴰⴽⴷ ⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵏ ⵉⴱⴰⵍⵟⵉⵇⵉⵢⵏ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⵍⴼⵔⵉⴷ ⵕⵓⵣⵏⴱⵉⵔⴳ, ⴷ ⵓⴱⴰⴼⴰⵔⵉ ⴷⵉⵜⵔⵉⵛ ⵉⴽⴰⵕⵜ, ⵉⵙⵙⵡⴰⵍⴰ ⵉⴽⵙⴰⵏⵏ ⴰⴷ ⵏ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵖⵔ ⵉⴱⵔⴷⴰⵏ ⵏⵏⵉⴹⵏ: ⵙⴳ ⵓⵎⵣⵡⴰⵔⵓ, ⵢⵓⵎⵥ ⵜⴰⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏ ⵓⴼⵔⵉⵙ ⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢ ⵏ ⵜⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ ⵜⴰⵔⵓⵙⵉⵜ, ⴷ ⵓⵏⴳⵓⵣ ⵓⴷⴰⵢ ⴰⴳⵔⴰⵖⵍⴰⵏ, ⴷ ⵜⴼⵍⵙⵜ ⵙ ⵜⵉⴷⵜ ⵏ "ⵉⴱⵕⵓⵟⵓⴽⵓⵍⵏ ⵏ ⵉⵏⴱⴱⴰⴹⵏ ⵏ ⵚⵉⵀⵢⵓⵏ"; ⴷ ⵙⴳ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ, ⵢⵓⴳⵎ ⴷ ⴰⵔⵎⵎⵓⵙ ⵏ "ⵓⴷⴰⵢⵏ ⵎⵉⵏ ⵉⵎⴰⵏ", ⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵉ ⵓⵙⵎⴷ ⵏ ⵜⵙⵔⵎⵓⵏⵜ ⵏ ⵜⵉⴷⵜ ⴳ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ, ⵏⵏⵉ ⵔⴰⴷ ⵢⵉⵍⵉ ⵙ ⵜⵡⵉⵙⵉ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⴳⵔⴰⵡⵍⴰ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⵜⴰⵥⵓⵕⴰⵏⵜ ⵏⵏⵉ ⵔⴰⴷ ⵉⵙⵔⴳ ⵉ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴰⴷ ⴼⴼⵖⵏ ⵙⴳ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ [24].

ⵀⵉⵟⵍⵕ ⴷⴳ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ 1921.

ⴷ ⴷⴷⴰⵡ ⵢⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⵕⵓⵣⵏⴱⵉⵔⴳ, ⵉⵙⵙⵉⴳⵜ ⵙⴳ ⵓⵙⵏⵜⵓ ⵏ ⵓⵙⵡⵉⵏⴳⵎ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵉⴱⵕⵓⵟⵓⴽⵓⵍⵏ ⵏ ⵉⵏⴱⴱⴰⴹⵏ ⵏ ⵚⵉⵀⵢⵓⵏ: ⵖⵓⵔ ⵀⵉⵟⵍⵕ, ⵏⵏⵉ ⵓⵔ ⵢⵓⴽⵣⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⵏⵜⵜⴰⵎⵜ ⴰⴷ ⵓⵔ ⵜⴳⵉ ⴰⵢⵙⵍⵉⴷ ⵜⴰⵎⵓⵙⵏⵢⵜ, ⴷⴰ ⵙⵙⵓⵎⴰⵏⵏ ⵉⴱⵕⵓⵟⵓⴽⵓⵍⵏ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⵥⵕⴷⴳⴰⵔⵜ ⴷ ⵜⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ ⴳⴰⵏ ⵙⵉⵏ ⵡⵓⴷⵎⴰⵡⵏ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⴰⴷⵔⵉⵎⵜ ⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴳⵓⵣ ⵏⵏⵉ ⵙⵙⵉⵅⴼⵏ ⵓⴷⴰⵢⵏ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⴱⵣⵣⴻⵣⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⴷⵢⵓⵍⵓⵊⵉⵜ ⵖⴼ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏⵏⵉ ⵓⵔ ⵙ ⵉⵥⴹⵉⵕ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ ⵉ ⵡⴰⴹⵓ ⵏⵏⵙ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵉⴳ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⴰⵎⵔ ⵙ ⵓⵙⵉⵅⴼ ⵏ ⵢⴰⵜ ⵜⵖⵏⵙⴰ ⵜⴰⵥⵓⵕⴰⵏⵜ ⵎⵉⵏ ⵜⴰⵎⵍⵍⴰ [25]. ⴷ ⵉⵏⵏⴰ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵎⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⵖⵏⵙⴰ ⴰⴷ ⵜⴳⴰ ⴳ ⵜⵉⴷⵜ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⴳⵔ ⵜⴼⵉⵍⴰⵡⵜ, ⵏⵏⵉ ⵖⴼ ⴷⴰ ⵜⴻⵜⵜⵎⵣⴰⵖ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ, ⴷ ⵜⵥⵕⴽⵎⴰⵎⵜ, ⴷ ⵏⵏⵉ ⵉⴳⴰⵏ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ ⵏⵏⵉ ⵓⴼⴰⵏ ⵓⴷⴰⵢⵏ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⴱⵣⵣⴻⵣⵏ ⵜⴰⵖⵍⵍⴰⴱⵉⵜ ⵏⵏⵙⵏ [26].

ⴷ ⵎⵉⵏⵣⵉ ⵜⵙⵎⴷⵢⴰ ⵜⵜ ⵔⵓⵙⵢⴰ ⵜⴰⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ, ⵀⴰⵜ ⵜⴰⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⴰⴷ ⵜⴰⴽⵎⴰⵎⵜ ⵉ ⵜⵉⵍⵍⵉⵜ - ⵏⵏⵉ ⵙ ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴰⴷ ⴷⵉⴷⵙ ⵏⵎⵎⴰⵖ ⵙ ⵜⵡⵏⴰ ⴷ ⵜⵓⴳⴳⴰⵙ - ⵜⴳⴰ ⵜⴰⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⴰⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵡⵜⵜⴰⵙⵏ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵜⴰⵣⵖⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵓⵍⵉⵎⴰⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓⵏ ⵙ ⵜⵙⵔⵎⵓⵏⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ: ⴰⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵏ 1922, ⴽⴽⴰⵏⵜ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵜⵓⵜⵔⴰⵡⵉⵏ ⵜⵉⴷⵙⵍⴰⵏⵉⵏ ⴷⴰ ⵜⵜⴰⵡⵉⵏⵜ ⵖⵔ ⵜⵓⵙⵙⵔⴰ ⵏ ⵇⴰⵃ ⵉⴼⵔⴷⵉⵙⵏ ⵏ ⵜⵎⵢⴰⵇⵇⴰⵏⵜ ⵏ ⴼⵉⵕⵚⴰⵢ; ⴷ ⵙ ⵓⵙⵉⵜⴳ ⵏ ⵓⴷⵎⵎⵔ ⵙⴳ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵏⵏⵉ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴷⴰ ⴷ ⵉⵜⵜⵉⴳⵓⵜ ⵙ ⵜⴰⵣⵣⵍⴰ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⴰⵏⵏ, ⵉⵅⵙ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵙⴳ 1922[27] ⴰⴷ ⵢⴰⵍⵙ ⵉ ⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵜⵙⵔⵜⵉⵜ ⵜⴰⵣⵖⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵙⵔⵙⵍ ⵢⴰⵜ ⵜⵎⵏⴽⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵏⵥⴰⵡⵜ ⵖⴼ ⵔⵓⵙⵢⴰ ⵜⴰⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ.

ⵙ ⵎⴽⴰⴷ, ⵉⴳⴰ ⵡⴰⵍⵉⴽ ⵏ ⵉⴳⵓⵍⵉⴼⵏ ⵉⵅⴰⵜⵔⵏ ⵏ ⵉⴽⴰⵍⵉⵡⵏ ⴳ ⵓⴳⵎⵓⴹ ⵢⴰⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ ⵏⵏⵉ ⴷ ⵉⴼⴼⵖⵏ ⵙⴳ ⵓⵙⵎⵓⵏ ⴳⵔ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵏ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵉ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⴷ ⵜⵓⵣⵍⵜ ⵏⵏⵙ ⵉ ⵜⵥⵕⵎⴰⵕⴽⵙⵉⵜ [28]. ⴷ ⵉⵍⵍⴰ ⴳ ⵜⵔⵙⵍⵜ ⵏ ⵡⴰⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵉⵡⵜⵜⴰⵙⵏ ⴰⴷ ⵉⵎⵙⵉⵔⵉⵡⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⴹⵉⵚ ⴰⵢⵓⴳⴰⵏ: ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ, ⵉⴹⵉⵚ ⵏ ⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵏ ⵉⴱⴰⵍⵟⵉⵇⵉⵢⵏ ⵖⴼ ⵕⵓⵣⵏⴱⵉⵔⴳ, ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵙⴼⴰⵍⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵍⴰⵍⵜ ⵉⵅⴰⵜⵔⵏ ⴳ ⵓⵙⵉⵍⵖ ⵏ ⵓⵙⴰⵜⵉ ⴰⵢⴷⵢⵓⵍⵓⵊⵉ ⵏ ⵜⵏⴰⵣⵉⵜ, ⴷ ⵡⵉⵙ ⵙⵉⵏ, ⴰⵙⵡⵉⵏⴳⵎ ⴳ ⵜⵎⵏⴽⴰⴷⵜ ⵜⴰⵎⵙⴷⵓⵔⵔⵉⵜ ⵜⴰⵍⵉⵎⴰⵏⵜ ⴷ ⵉⵡⵏⵏⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵔⵙⵍ ⵏⵏⵙ ⵖⴼ ⵜⵓⵇⵇⵏⵉⵡⵉⵏ ⵜⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵉⵏ ⵜⵉⴱⵔⵉⵟⴰⵏⵉⵢⵉⵏ [29]. ⴷ ⵢⵓⵡⵉ ⵡⴰⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⴰⴷ ⵖⵔ ⵡⴰⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⵙⵡⴰⵍⴰ ⵏ ⵓⴽⵙⴰⵏ ⵏ ⵜⵙⴰⵎⵉⵜ ⵜⴰⵀⵉⵟⵍⵉⵕⵜ: ⵓⴷⴰⵢⵏ, ⴰⵎ ⵓⵎⴷⵢⴰ ⵏ ⵓⵙⴱⴰⵡ ⵏ ⵜⵊⵉⵕⵎⴰⵏⵉⵜ, ⴷⴰ ⵜⵜⴳⴳⴰⵏ "ⵓⴷⴰⵢⵏ-ⵉⴱⵍⴰⴼⵛⵉⴽⵏ", ⴷ ⵓⵙⵎⴷⵢⴰ ⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴰⵎ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰⵥⵓⵕⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵍⵍⵓⴼ ⴰⵎⵙⴳⵓⴼⵙⵓ ⴷ ⵓⵎⵙⴼⵙⵉ ⵏ ⵉⵎⵊⴰⴳⴳⵯⵊⵏ ⵉⵣⴷⴷⵉⴳⵏ, "ⴷ ⵓⵎⵙⵙⵓⵎⵎ ⵏ ⵉⴷⴰⵎⵎⵏ" ⵏⵏⵉ ⵉⴱⵓⵖⵍⴰⵏ ⵖⴼ ⵉⵅⵔⴱⴰⵏ ⴷ ⵓⵥⵍⴰⴹ, ⵎⴽⵏⵏⵉ ⵏⵉⵜ ⴳ ⵔⵓⵙⵢⴰ ⵜⴰⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ [30]. ⴷ ⵃⵓⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⵎⵏⵉⴳⴳⵉⵔ ⴷ ⵓⵙⴷⵉⴷⴷⵉ ⴰⴷ, ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵏⴽⵔ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵎⵉⵏ ⵜⴰⵎⵍⵍⴰ ⵎⴳⴰⵍ ⵏ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ (ⴷ ⵉⵎⴷⴷⵓⴽⴽⴰⵍ ⵏⵏⵙⵏ) ⵙⴳ ⴷⴰⵔ ⵉⵍⵉⵎⴰⵏⵏ, ⵏⵏⵉ ⵉⵜⵜⵓⵙⴷⵓⵙⵏ ⴷ ⵉⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵢⵏⵓⵏ ⵢⴰⴷⵍⵍⵉ ⵙ ⵓⵔⵣⵣⵓ ⴰⵏⴱⵔⵉⴷ ⵖⴼ ⵜⵣⴷⴳⵉ ⵏ ⵓⵥⵓⵕ [31].

ⵉⵎⴰ ⴷⵉⵜⵔⵉⵛ ⵉⴽⴰⵕⵜ, ⵏⵏⵉ ⵉⵎⵎⵓⵜⵏ ⴳ ⵜⵎⴷⴷⵉⵜ ⵏ ⵡⴰⵎⵓⴷ ⵏ ⵜⵍⴰⵍⵉⵜ ⴷⴳ 1923 ⴳ ⵉⴷⵔⴰⵔⵏ ⵏ ⵡⴰⵍⴱ ⵉⴱⴰⴼⴰⵔⵉⵢⵏ, ⵀⴰⵜ ⵢⵓⵔⴰⵔ ⴰⵡⴷ ⵏⵜⵜⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵉⵍⴰⵍⵜ ⵜⴰⴷⵙⵍⴰⵏⵜ ⴳ ⵓⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵏ ⵜⵡⵏⴳⵉⵎⵉⵏ ⵏ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵏⵏⵉ ⵉⴽⵙⵏⵏ ⵜⴰⵙⴰⵎⵉⵜ. ⴳ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⵏⵏⵙ, ⵜⴰⴱⵓⵍⵛⵓⴼⵉⵜ ⵏ ⵎⵓⵙⴰ ⴰⵔ ⵍⵉⵏⵉⵏ: ⴰⵎⵙⴰⵡⴰⵍ ⴳⵔ ⵉⵢⵉ ⴷ ⵀⵉⵟⵍⵉⵕ (ⴳ ⵜⵉⴷⵜ, ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⴹⵕⵉⵚ ⵢⵓⵔⴰ ⵉⴽⴰⵕⵜ ⵡⴰⵀⵍⵉ, ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵔ ⴷⵉⴳⵙ ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵜⵉⵡⵏⴳⵉⵎⵉⵏ ⵢⴰⵥⵏ ⵉ ⵜⵡⵏⴳⵉⵎⵉⵏ ⵏ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⴳ ⵜⵉⵣⵉ ⴰⵏⵏ [32]), ⴷⴰ ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⵓ ⵜⴰⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏ ⵜⵣⴷⴰⵢⵜ ⴳⵔ ⵜⴳⵔⴰⵡⵍⴰ ⴳ ⵔⵓⵙⵢⴰ ⵙⴳ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⴳⴰ, ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵏⴼⴰⵔ ⵓⴷⴰⵢ ⴰⵡⵔⵖⴰⵏ ⵉ ⵜⵖⵍⵍⴰⴱⵉⵜ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏⵏⵉ ⵉⵙⵙⵓⵎⵎⵓⵎⵏ ⵉⵥⵓⵕⴰⵏ ⵏⵏⵙ ⴳ ⵓⵎⵣⵔⵓⵢ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⵇⴱⵓⵔ: ⵙ ⵎⴽⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⵜⵓⵙⵎⴰⵇⵇⴰⵍⵏ ⵓⴷⴰⵢⵏ ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⵎⴷⵢⴰ ⵏ ⵡⵓⵥⵓⴹ, ⴷ ⴰⵔ ⵔⵣⵣⵓⵏ ⵖⴼ ⵜⵏⵏⵓⴱⴹⴰ ⵉⵎⴷⵏ ⵖⴼ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰⵎ ⵢⴰⵜ ⵜⵣⵡⵓⵔⵜ ⵉ ⵓⵙⵕⵥⵓ ⵏⵏⵙ. ⵓⴽⴰⵏ, ⵀⴰⵜ ⴰⵙⵏⴼⴰⵔ ⴰⴷ ⵉⵏⵇⵇⴰⵏ ⵓⵔ ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⵖⴰⵙ ⴰⴷ ⵉⵜⵜⵓⴼⵙⴰⵔ ⵉ ⵓⵎⵏⴰⴷ ⴰⴳⴷⵓⴷⴰⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴷⵉⴷⵙ ⵎⵎⴰⵖⵏ ⵙ ⵇⴰⵃ ⵜⴰⵥⴹⴰⵕⵜ ⵏⵏⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ. ⴷ ⵙ ⵓⵢⴰⴷ, ⵀⴰⵜ ⴰⵎⵓⵔⵙ ⵉⵎⴷⵏ ⵉ ⵓⴳⴷⵓⴷ ⴰⵍⵉⵎⴰⵏ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⴼⵙⵙⴰⵢ ⵉ ⵓⴼⵓⴽⴽⵓ ⵏ ⵉⵖⵔⴼⴰⵏ ⵏⵏⵉ ⵉⵅⵙⵏ ⴰⴷ ⵕⵥⵏ ⵉⵙⴽⵔⴰⴼ ⵏⵏⵙⵏ, ⴰⵢⵏⵏⵉ ⵉⵙⴱⵣⵣⴻⵣⵏ ⴰⵙⵉⵜⵜⵉ ⵉⵎⴷⵏ ⵉ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⵏ ⵜⵓⵕⵓⴱⵜ [33].

ⴷ ⴷⴰ ⵜⴻⵜⵜⴷⵎⵓ ⵜⴳⵉⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⵜⴰⵙⴽⴰⵜⵓⵍⵓⵊⵉⵢⵜ ⵉ ⵢⵉⵎⵏⵖⵉ ⵢⴰⵏ ⵓⵏⴹⵍⵉⴱ ⵉⴳⴰⵏ ⵡⴰⵥ, ⴷ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴱⴰⵡ ⴰⵎⵏⵏⵓⴼⵙⵍ ⵉ ⵜⴼⴳⴰⵏⵉⵜ, ⵏⵏⵉ ⵖⴼ ⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⵓⵥⵓⵕ ⴰⵔⵢⴰⵏ ⴰⴷ ⵜ ⵉⵎⵏⵉⴳⴳⵉⵔ ⵓⵔ ⴷ ⵖⴰⵙ ⵖⴼ ⵜⵖⵍⵍⴰⴱⵉⵜ ⵖⴼ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ, ⵎⴰⵛⴰ ⴰⵡⴷ ⵖⴼ ⵓⵃⵟⵟⵓ ⵏ ⵜⵖⵔⵎⴰ: ⵏⵖ ⴷ ⵓⵀⵓ, "ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⵙⵓⵍ ⵢⵉⵍⵉ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⵖⴼ ⵢⵉⴳⴳⵉ ⵏ ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ", ⵖⴼ ⵎⴰⵢⴷ ⵢⵓⵔⴰ ⵉⴽⴰⵕⵜ [34]. ⴷ ⴷⴰ ⵜⴻⵜⵜⵎⵙⴰⵙⴰ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵓⵡⵜⵜⴰⵙ ⴰⴷ ⴰⴽⴷ ⵓⴳⵍⴰⵎ ⵏⵏⵉ ⵉⴼⴽⴰ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵉ ⵡⵓⴷⴰⵢⵏ ⴳ ⵓⴷⵍⵉⵙ ⵏⵏⵙ ⵜⴰⵖⵏⵙⴰ ⵉⵏⵓ: ⴷⴷⴰⵡ-ⵜⴼⴳⴰⵏⵉⵜ ⵉⵜⵜⵉⴳⵓⵜⵏ ⴷ ⵉⵙⵙⵉⵡⵉⴷⵏ, ⴷⴰ ⵜⴽⵛⵛⵎ ⴳ ⴽⵓ ⴰⴷⵖⴰⵔ ⴰⵎ ⵉⴱⴰⴽⵜⵉⵔⵉⵢⵏ ⴷ ⵉⵎⵉⴽⵕⵓⴱⵏ ⴷ ⴷⴰ ⵜⵙⵔⴰⴳ, ⴷⴰⵔ ⵉⵖⵔⴼⴰⵏ ⵏⵏⵉ ⵜⵓⵜ, ⴰⴷ ⵜⵏ ⵏⵏ ⵉⵙⵓ ⴽⵔⴰ ⵙ ⵜⵉⵍⵉⵜ ⵏⵏⵙⵏ, ⴰⵢⵏⵏⵉ ⵜⵏ ⵉⵜⵜⴰⵊⵊⴰⵏ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⴳⵉⵏ ⵉⵎⵉⵣⵉ. ⴷ ⴳ ⵇⴰⵃ ⵜⵉⵎⵙⴰⵔⵉⵏ ⴰⴷ, ⵉⵙⴱⵓⵖⵍⴰ ⵀⵉⵟⵍⵕ ⵉⵙⵏⵉⴼⵉⵍⵏ ⵉⴳⴳⵓⵜⵏ, ⴳ ⵓⵙⴰⵜⴰⵍ ⵏ ⵡⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵉⵔⵣⵣⵓⵜⵏ ⵉⵎⵉⴽⵔⵓⴱⵏ, ⵉ ⵓⵎⴰⵔⵓⵔ ⴰⵡⴷⴰⵢ ⵉⵊⵍⴰⵏ ⴷ ⵓⵎⵓⵕⴹⵓⵚ ⴷ ⵓⵎⵙⴳⵓⴼⵙⵓ ⴷ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⵎⵖⵍⴰⵍ [35].[36].

ⵜⵉⵙⴽⵏⴷⵍⵉⵙⵉⵏ ⵜⵉⵎⴰⵜⴰⵢⵉⵏ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]

ⵉⴷⵔⵉⵣⵏ ⵓⵥⵍⵉⵢⵏ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]
  • Ernst Hanfstaegel, Hitler, les années obscures, Paris, J'ai lu, coll. « Leur aventure ».
  • Alice Miller, « L'enfance d'Adolf Hitler. De l'horreur cachée à l'horreur manifeste », dans C'est pour ton bien. Racines de la violence dans l'éducation de l'enfant, Paris, Aubier, 1984, p. 169-228 (ISBN 2700703723).
  • Marlis Steinert, « Enfances d'un dictateur », L'Histoire, n° 230, mars 1999, p. 4.
  • Édouard Husson, « Hitler en douze questions », L'Histoire, n° 230, mars 1999, p. 12.
  • Götz Aly, Comment Hitler a acheté les Allemands, Paris, Flammarion, 2005, 373 p. (ISBN 978-2-082-10517-0).
  • Christian Baechler, Guerre et extermination à l'Est : Hitler et la conquête de l'espace vital 1933-1945, Paris, Tallandier, 2012, 524 p. (ISBN 978-2-84734-906-1).
  • Alan Bullock, Hitler et Staline, Paris, Albin Michel, 1994 (ISBN 978-2-226-06491-2).
  • Nicolaus von Below, À la droite d'Hitler, mémoires 1937-1945, Paris, Perrin, 2019 (ISBN 978-2262071226).
  • Gerhardt Boldt, La Fin de Hitler, Paris, Corréa, 1949.
  • Didier Chauvet, Hitler et le Putsch de la brasserie: Munich, 8/9 novembre 1923, Paris, L'Harmattan, 2012, 238 p. (ISBN 978-2-296-96100-5).
  • Fabrice d'Almeida, La vie mondaine sous le nazisme, Paris, Perrin, 2008 (ISBN 978-2-262-02742-1).
  • Henrik Eberle et Matthias Uhl, Le dossier Hitler, Paris, Presses de la Cité, 2006, 508 p. (ISBN 978-2-258-06934-3).
  • Bernd Freytag von Loringhoven et François d'Alançon, Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944-29 avril 1945, Paris, Perrin, 2005 (ISBN 978-2-262-02478-9).
  • Joachim Fest, Les Derniers Jours de Hitler, Paris, Perrin, 2005, 205 p. (ISBN 978-2-262-02329-4).
  • David Garner, Le Dernier des Hitler, Paris, Patrick Robin Éditions, 2006, 238 p. (ISBN 978-2-352-28004-0).
  • Brigitte Hamann, La Vienne de Hitler : les années d'apprentissage d'un dictateur, Paris, Édition des Syrtes, 2014, 511 p. (ISBN 978-2-940523-07-8).
  • Adolf Hitler et Helmut Heiber, Hitler parle à ses généraux, Paris, Perrin, coll. « Tempus », 2013, 504 p. (ISBN 978-2-262-04151-9).
  • Adolf Hitler, Libres propos sur la guerre et la paix recueillis sur l'ordre de Martin Bormann, t. 1, Paris, Flammarion, 1952, 370 p.
  • Adolf Hitler, Libres propos sur la guerre et la paix recueillis sur l'ordre de Martin Bormann, t. 2, Paris, Flammarion, 1954, 366 p.
  • Raymond Cartier, Hitler et ses généraux : les secrets de la guerre, Paris, J'ai lu, coll. « Leur aventure », 1969, 320 p.
  • Ian Kershaw, Hitler : Essai sur le charisme en politique, Paris, Folio Histoire, 2001, 416 p. (ISBN 978-2-070-41908-1).
  • Ian Kershaw, La Fin, Allemagne, 1944-1945, Paris, Éditions du Seuil, 2012, 665 p. (ISBN 978-2-020-80301-4).
  • Ian Kershaw, Gerhard Wilke et Detlev Peukert, Hitler Myth : Image and Reality in the Third Reich, Oxford University Press, 2001, 312 p. (ISBN 0192802062).
  • Ian Kershaw, Le Mythe Hitler, Paris, Flammarion, 1987.
  • Ian Kershaw, Wendepunkte : Schlüsselentscheidungen im Zweiten Weltkrieg, München, Deutsche Verlags-Anstalt, 2008, 736 p. (ISBN 3421058067).
  • Jean Lopez, Les Cent derniers Jours d'Hitler. Chronique de l'Apocalypse, Paris, Perrin, 2015 (ISBN 978-2-262-05023-8).
  • William O. McCagg Jr., Les Juifs des Habsbourg 1670-1918, Paris, PUF, 1996 (ISBN 2-130-46877-2).
  • Gert Buchheit, Hitler chef de guerre (1. Les conquêtes 193).
  1. German: [ˈaːdɔlf ˈhɪtlɐ] ⓘ
  2. Officially the National Socialist German Workers' Party (German: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, pronounced [natsi̯oˈnaːlzotsi̯aˌlɪstɪʃə ˈdɔʏtʃə ˈʔaʁbaɪtɐpaʁˌtaɪ] ⓘ; or NSDAP)
  3. The position of Führer und Reichskanzler ('leader and chancellor', lit. 'leader and chancellor of the empire ' or 'leader and chancellor of the realm') replaced the position of Reichspräsident ('president', lit. 'president of the empire ' or 'president of the realm'), who was the head of state for the Weimar Republic. Hitler assumed this title after the death of Paul von Hindenburg, who had served as Reichspräsident. He was afterwards both head of state and head of government, with the full official title of Führer und Reichskanzler des Deutschen Reiches und Volkes ('leader and chancellor of the German empire and people').[37][38]
  4. The successor institution to the Realschule in Linz is Bundesrealgymnasium Linz Fadingerstraße.
  5. Hitler also won a settlement from a libel suit against the socialist paper the Münchener Post, which had questioned his lifestyle and income.[39]
  6. "Hitler's will and marriage" on the website of MI5, using the sources available to Hugh Trevor-Roper (a World War II MI5 agent and historian/author of The Last Days of Hitler), records the marriage as taking place after Hitler had dictated his last will and testament.[40]
  7. For a summary of recent scholarship on Hitler's central role in the Holocaust, see McMillan (2012).
  8. Evans (2008) states, "it has become clear that the probable total is around 6 million."[41]

ⴰⵙⴼⵙⵔ ⵏ ⵜⵡⵍⴰⴼⵉⵏ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]

ⵥⵕ ⵓⴳⴳⴰⵔ

[ⵙⵏⴼⵍ | ⵙⵏⴼⵍ ⴰⵙⴰⴳⵎ]
  1. ↑ [ˈadɔlf ˈhɪtlɐ]. Prononciation en haut allemand standardisé retranscrite selon la norme API :
  2. ↑ « 1923-1936 : l'ascension d'Adolf Hitler et du parti nazi [archive] », sur enseignants.lumni.fr, Institut National de l'Audiovisuel, 1er janvier 2016 (consulté le 7 septembre 2026).
  3. ↑ « L'Allemagne nazie : de la prise de pouvoir à la dictature - Enseigner l'histoire de la Shoah [archive] », sur enseigner-histoire-shoah.org (consulté le 7 septembre 2026).
  4. ↑ Officially the National Socialist German Workers' Party (German: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, pronounced [natsi̯oˈnaːlzotsi̯aˌlɪstɪʃə ˈdɔʏtʃə ˈʔaʁbaɪtɐpaʁˌtaɪ] ⓘ; or NSDAP)
  5. ↑ The position of Führer und Reichskanzler ('leader and chancellor', lit. 'leader and chancellor of the empire ' or 'leader and chancellor of the realm') replaced the position of Reichspräsident ('president', lit. 'president of the empire ' or 'president of the realm'), who was the head of state for the Weimar Republic. Hitler assumed this title after the death of Paul von Hindenburg, who had served as Reichspräsident. He was afterwards both head of state and head of government, with the full official title of Führer und Reichskanzler des Deutschen Reiches und Volkes ('leader and chancellor of the German empire and people').
  6. ↑ Shirer 1960, pp. 226–227.
  7. ↑ Overy 2005, p. 63.
  8. ↑ D'après une interview de Paula Hitler en 1958 — Hitler en famille, documentaire réalisé par Oliver Halmburger et Guido Knopp, 2002.
  9. ↑ Lionel Richard 2000, p. 32-33.
  10. ↑ Lionel Richard 2000, p. 46.
  11. ↑ extrait du testament politique de Hitler, cité par Saul Friedländer — Saul Friedländer 2008, p. 807.
  12. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 803.
  13. ↑ William McCagg 1996, p. 351.
  14. ↑ Mémorandum de Walter Hevel, fonctionnaire du ministère des Affaires étrangères du Reich, 21 janvier 1940, Akten zur deutschen auswärtigen Politik, vol. 158, p. 170 — cité par (en) Gerald Fleming (préf. Saul Friedländer), Hitler and the Final Solution, Los Angeles, University of California Press, 1994, 243 p. (ISBN 0520060229), p. 14.
  15. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 102-103.
  16. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 102-103.
  17. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 102-103.
  18. ↑ ⵡⴰⵍⴰ: ⴱⴰⵀⵔⴰ, ⴰⵟⵟⴰⵚ, ⴽⵉⴳⴰⵏ (ⵉⵎⴳⵓⵏⵏ, ⴰⵢⵜ ⵎⵔⵖⴰⴷ..)
  19. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 53.
  20. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 54.
  21. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 54.
  22. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 56-57.
  23. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 54.
  24. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 56, 57 et 60.
  25. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 61.
  26. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 63.
  27. ↑ Marlis Steinert 1999, p. 48
  28. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 65.
  29. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 64.
  30. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 66.
  31. ↑ Ian Kershaw 2001, p. 66.
  32. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 106.
  33. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 106-108.
  34. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 106-108.
  35. ↑ Saul Friedländer 2008, p. 108-109
  36. ↑ (en) Ian Kershaw, Hitler : profiles in power, Pearson Education Ltd, août 2000, 240 p. (ISBN 0582437563), p. 23.
  37. ↑ Shirer 1960, pp. 226–227.
  38. ↑ Overy 2005, p. 63.
  39. ↑ Kershaw 2008, p. 99.
  40. ↑ Hitler's Last Days". MI5. n.d. Retrieved 19 April 2020.
  41. ↑ Evans, Richard J. (2008). The Third Reich at War. New York: Penguin Books. ISBN 978-0-14-311671-4.